Oeverlibellen - Orthetrum
Newman, 1833

 

Soorten:

Kenmerken:

Oeverlibellen zijn als groep moeilijk te omschrijven. Voor de in Nederland voorkomende soorten geldt, dat volwassen mannetjes altijd blauwe berijping hebben. Daarnaast zijn de vleugels ongekleurd, dus ook geen basisvlekken, van wat voor kleur dan ook.

Zie onderstaande foto's voor typische vertegenwoordigers:

Geel met 2 zwarte banden (oudere dieren soms bijna zwart): Vrouwtjes en jonge dieren van de Gewone Oeverlibel. Blauw berijpt, zonder basisvlekken op de vleugels: Mannetjes Oeverlibellen.
 
Bruin met zwarte rugstreep: Vrouwtjes en jonge dieren van Beek- en Zuidelijke Oeverlibel (vgl ook Heidelibellen en Vuurlibel)  


Ze hebben nooit blauwe berijping op de rug zoals bv. Oeverlibellen en Platbuik, en ook nooit zwarte vlekken op de basis van de vleugels (zoals bv Witsnuitlibellen en Viervlek).
De dieren met rood op de rug kunnen alleen met de Vuurlibel verward worden en verschillen daarvan dat die een breed achterlijf en oranje poten hebben. De poten van Heidelibellen zijn altijd zwart, of zwart en geel.
De gele dieren kunnen verder met Oeverlibellen verward worden. Hiervan hebben de vrouwtjes en jonge mannetjes van de enige algemene soort (Gewone Oeverlibel) 2 brede strepen aan de zijkant van het achterlijf.

Checklist:

Ogen raken elkaar Nee, probeer Juffers of Rombouten
Dieren groot en slank, vleugels korter dan lengte van het achterlijf Ja, probeer Glazenmakers
Dieren groen of bruin metalig Ja, probeer Glanslibellen
Donkere vlekken op de basis van de achtervleugels Ja, probeer Witsnuitlibellen of Korenbouten
Achterlijf met rood Ja, probeer Heidelibellen of Vuurlibel
Vrouwtje met afstaande eischede Ja, probeer Heidelibellen of Vuurlibel
Voorvleugel: 9 of meer dwarsaders tussen basis en knoop Nee, 6-8: probeer Heidelibellen
Achtervleugel: 7 of meer dwarsaders tussen basis en knoop Nee, 5-6: probeer Heidelibellen

Tabel:

Blauw berijpte dieren (volwassen mannetjes):

Laatste achterlijfssegmenten zwart. Pterostigma zwart (niet bruin)

Ja, Gewone Oeverlibel
Gehele borststuk blauw berijpt, voorhoofd blauw-wit Ja, Zuidelijke Oeverlibel (zeer zeldzaam en makkelijk met Beekoever te verwarren)
Borststuk i.h.a. met schouderstreep, voorhoofd donkerbruin Ja, Beekoeverlibel (zeldzaam)

Jonge dieren en vrouwtjes:

Achterlijf geel met 2 zwarte banden (bij oude vrouwtjes kan het geel nagenoeg zwart worden) Ja, Gewone Oeverlibel
Voorhoofd licht, achterlijf enigszins afgeplat, pterostigma roodbruin (2-3 mm) Ja, Zuidelijke Oeverlibel (zeer zeldzaam en makkelijk met Beekoever te verwarren)
Voorhoofd donker, achterlijf niet afgeplat, pterostigma okergeel (3-4 mm) Ja, Beekoeverlibel (zeldzaam)

Gewone Oeverlibel - Orthetrum cancellatum:

Gewone Oeverlibel: Grote libel. Jonge dieren en vrouwtjes met 2 zwarte strepen. Bij volwassen mannetjes zijn de laatste segmenten zwart. Overgangsvormen tussen beide vormen komen voor, terwijl oude vrouwtjes heel donker kunnen zijn.

Gewone Oeverlibel - Orthetrum cancellatum (Linnaeus, 1758)

Beekoeverlibel - Orthetrum coerulescens:

Beekoeverlibel: Beide dieren zijn uit Sardinië, en het mannetje is blauwer dan nederlandse dieren meestal zullen zijn. Mannetjes met bruinig/grijzig voorhoofd,en schouderstrepen. Vrouwtjes en jonge dieren met achterlijfsstreep als op foto, en donker voorhoofd.
Alle dieren: niet zo afgeplat als Zuidelijke, pterostigma's v.d. voorvleugels okergeel en 3-4 mm. Beesten zitten graag in of op vegetatie. Zeldzaam!

Beekoeverlibel - Orthetrum coerulescens (Fabricius, 1798)

Zuidelijke Oeverlibel - Orthetrum brunneum:

 

Zuidelijke Oeverllibel: foto uit Sardinië. Volwassen mannetjes meestal volledig blauw berijpt, incl. het borststuk, met blauw-wit voorhoofd.
Alle dieren i.h.a. afgeplatter dan de Beekoever, pterostigma's v.d. voorvleugels roodbruin en 2-3 mm. Beesten zitten graag op de grond. Zeer zeldzaam !!!

Zuidelijke Oeverlibel - Orthetrum brunneum (Fonscolombe, 1837)