Noordse Winterjuffer - Sympecma paedisca
(Brauer, 1877)

 

Naamgeving:

In oudere literatuur worden ook de namen Sympecma braueri, Sympecma annulata en Sympecma striata gebruikt. Zelfs worden er allerlei combinaties gebruikt, als Sympecma paedisca annulata, Sympecma annulata braueri en Sympecma annulata striata.
Over de taxonomie van deze soort lijkt nog wel wat te zeggen te zijn. Hiervoor verwijs ik naar Jödicke: Die Binsenjungfern und Winterlibellen Europas.

Kenmerken:

Het belangrijkste verschil met de Bruine Winterjuffer zit in de "groene" tekening op het borststuk: de bovenste band heeft een rechthoekige uitstulping onderaan, en de daar onder liggende band is aan het eind afgeknepen en smaller dan de daarboven liggende lichte schouderstreep.


Jong vrouwtje. De kenmerken op het borststuk zijn hier goed te zien. Ook is de kleur aanmerkelijk oranjer dan een Bruine Winterjuffer ooit zal zijn.


Bij dit vrouwtje zijn de rechthoekjes ook van boven duidelijk zichtbaar.

Najaars-mannetje.


Najaarsvrouwtje. De vleugels zijn alle achter het lichaam geplaats, typisch winterjuffer gedrag. De pterostigma's in de voorvleugels liggen aanzienlijk dichter bij de basis dan die van de achtervleugels, zodat ze elkaar hier niet overlappen.


Zelfde dier, met uitstulping in de schouderstreep (N.B. niet alle Noordse Winterjuffers hebben dit kenmerk!!!) De onderliggende donkere streep is smaller dan de schouderstreep, en niogal onregelmatig gevormd.

Hieronder foto's van een echte "winter"-juffer-man (begin februari):


Oud, verbleekt mannetje. De voor alle pantserjuffers kenmerkende 5-hoekige cellen in de vleugels zijn te zien. Daarnaast is voor winterjuffers kenmerkend dat de pterostigma van voor en achtervleugels elkaar niet overlappen, terwijl de vleugels in rust i.h.a. gesloten zijn, en gevieren naast het lichaam worden gehouden.


De zijkant van het borststuk is onderscheidend tussen Noordse en Bruine Winterjuffer, maar is bij dit dier helaas afgesleten.

Noordse Winterjuffer in Weerribben en Kuinderplas

Analyse van de verspreiding van de Noordse Winterjuffer in Nederland

Habitatkeuze van de Noordse Winterjuffer in Nederland

Uiterlijke kenmerken van de Noordse Winterjuffer in Nederland

Noordse en Bruine Winterjuffer in hetzelfde voortplantingswater

Overleving en biotoopkeuze van Noordse Winterjuffers in overwinteringshabitat

Terugvangsten van de Noordse Winterjuffer over grote afstand

Waarnemingen aan het gedrag van Noordse Winterjuffers in Nederland

Overwinteren in Nederland - Geen koud kunstje

Habitat van de Noordse Winterjuffer in Boerjatië (Z.O.-Siberië)

Weerzien met een overwinterde Noordse Winterjuffer

Een waarneming van Noordse Winterjuffers in Duitsland