Waterjuffers - Coenagrionidae

 

Soorten:

Kenmerken:

Grote diverse familie die beter gekarakteriseerd kan worden door het uitsluiten van de andere families: niet metalig met gekleurde vleugels, zoals Beekjuffers, pterostigma kort, en geen 5-zijdige cellen in de vleugels zoals Pantserjuffers, en andere poten en borststuk dan Breedscheenjuffers. Achterhoofdvlekken al dan niet afwezig en soms gereduceerd tot lijnen (zoals bij Breedscheenjuffers) of stippen.

Checklist:

Voor- en achtervleugels gelijk gevormd Nee, probeer 'Echte Libellen'
Vleugels kleurloos Nee, probeer Beekjuffers
Vleugels met 4-hoekige cellen onder het pterostigma. Pterostigma hooguit 1,5 x zo lang als breed Nee, probeer Pantserjuffers
Borst met hooguit 1 schouderstreep. Poten niet verbreed. Nee, probeer Blauwe Breedscheenjuffer

Tabel:

Achterhoofdsvlekken afwezig of lijnvormig

Achterlijf nooit met rood, zijkant borststuk grotendeels licht met 2 zwarte strepen. Ja, Roodoogjuffers
Achterlijf in ieder geval deels rood. Pterostigma en poten zwart. Ja, Vuurjuffer
Achterlijf in ieder geval deels rood. Pterostigma rood of grijs. Poten rood. Ja, Koraaljuffer

Achterhoofdsvlekken anders (rond of ovaal)

Zijkant van het borststuk met 1 dun zwart streepje. Lichte schouderband breed. Ja, Watersnuffel
Pterostigma ruitvormig en vaak 2-kleurig. Achterhoofsvlekken rond. Ja, Grasjuffers
Pterostigma min of meer rechthoekig, achterhoofdsvlekken druppelvormig. Ja, Waterjuffers

Rode Juffers:

De rode juffers hebben geen achterhoofdsvlekken en de zijkant van het borststuk is duidelijk afwijkend van die van andere waterjuffers.

Vuurjuffer - Pyrrhosoma nymphula:

Vuurjuffer: Zwarte poten en gele of rode schouderstreep.

Rode voorjaarsjuffer met zwarte poten en een brede schouderstreep. Oogvlekken ontbreken, en tekening op de zijkant van het borststuk wijkt sterk af van de meeste andere Waterjuffers.

Vuurjuffer - Pyrrhosoma nymphula (Sulzer, 1776)

Koraaljuffer - Ceriagrion tenellum:

Koraaljuffer: Rode poten. Schouderstreep smal of ontbrekend.

Rode zomerjuffer met rode poten en geen of smalle schouderstreep. Oogvlekken ontbreken, en tekening op de zijkant van het borststuk wijkt sterk af van de meeste andere Waterjuffers.

Koraaljuffer - Ceriagrion tenellum (de Villers, 1789)

Roodoogjuffers - Erythromma:

Roodoogjuffers: Geen achterhoofdsvlekken, karakteristieke strepen op het borststuk. Mannetjes met rode ogen, en lantaarntje op S9 en S10. Vrouwtjes: achterlijf bovenop op de uiterste punt na geheel donker.

Geen achterhoofdsvlekken. 2 strepen op de zijkant van het borststuk, waarvan de onderste over de hele breedte ddorloopt. Mannetjes met lantaarntjes op S9 en S10 en rode ogen. Vrouwtjes met nagenoeg geheel donker achterlijf.

Roodoogjuffers - Erythromma

Grasjuffers - Ischnura:

Grasjuffers: pterostigma's ruitvormig (en vaak 2-kleurig). Achterlijf zonder tekening. Lichte plek meest beperkt tot S8 resp. S9 (behalve bij de oranje vrouwtjes als op foto 4)

Juffers met i.h.a. een geheel donker achterlijf, evt. voorzien van een blauw of donker lantaarntje op S8 of S9. Ruitvormige pterostigma's die meestal 2-kleurig zijn. Achterhoofdvlekken meest rond. Sommige vrouwtjes missen de zwarte streep onder de schouderstreep.
Mannetjes hebben een groen of blauw borststuk en blauw lantaarntje, en brede donkere band onder de schouderstreep.
Vrouwtjes zijn extreem variabel, met allerlei kleuren op het borststuk. Het lantaarntje is blauw, donker, of afwezig. De band onder het schouderstuk kan breed zijn maar ook zeer smal of afwezig.

Grasjuffers - Ischnura

Watersnuffel - Enallagma cyathigerum

Watersnuffel: Brede schouderband, en 1 streepje op de zijkant van het borststuk.

Brede schouderband, en 1 streepje op de zijkant van het borststuk. Geen spitsen aan de zijkant van het borststuk.
Man met paddestoeltje op S2.
Vrouw met torpedoachtige tekening op het achterlijf.

Watersnuffel - Enallagma cyathigerum (Charpentier, 1840)

'Echte' Waterjuffers - Coenagrion:

'Echte' Waterjuffers: schouderstreep smaller dan de daaronderliggende zwarte streep. Net als veel andere waterjuffers (maar anders dan bij de Watersnuffel) 2 zwarte streepjes op de zijkant van het borststuk.

Schouderstreep smaller dan de daaronderliggende zwarte streep. Net als veel andere waterjuffers (maar anders dan bij de Watersnuffel) 2 zwarte streepjes op de zijkant van het borststuk.

'Echte' Waterjuffers - Coenagrion